| کد خبر: 108245 | جمعه، 8 مرداد 1395 - 13:00 |
| آقایان مسؤول تعهد به شهدای گمنام یادتان نرود! |
| شهیدخبر(شهیدنیوز): شهدای گمنام فرزندان
خانوادههایی هستند که هر کدام از آنها اگر هویت مشخصی داشتند شاید امروز
شرایط دفن آنها به شکل دیگری رقم میخورد؛ انتظار این است که متولیان
تدفین و ساخت یادمان شهدا در هر سازمان، شهر و مجموعهای که هستند نگاهشان
به ساخت یادمان شهدا به منزله احترام به مقام شهید بوده و بدانند که این
شهدا هرجا که بودهاند محور توجه مردم و تجمعات مذهبی شدهاند. |
|
28 سال از دوران دفاع مقدس گذشته، اما هنوز هم یادگارهایی از جنگ برای مردم ما باقی است؛ هنوز هم پس از این مدت استخوانهایی از زیر خاک بیرون میآیند که مادرانی چشم انتظار آنها هستند. مادرانی که سالها قبل با هزار امید و آرزو فرزندانشان را بدرقه راه دفاع از میهنشان کردند. شاید بسیاری تصور کنند که دیگر زمان فکر کردن به دوران جنگ و خاطره گوییها تمام شده و باید نگاهها را به آینده سپرد، شاید تکراری باشد، اما امروز هرچه داریم از دیروزمان است که جوانانی رفتند تا فردای ما آباد باشد. پس چه افتخاری بالاتر از اینکه گذشته سرشار از رشادت و مردانگی جوانان میهن را محترم بشماریم. هنوز که قریب به 36 سال از آغاز جنگ
میگذرد، استخوانهایی را به شهر و دیار هرکدام از ما میآورند که یادگار
دفاع مقدساند، یادگاری که روزی سینه در مقابل دشمن سپر کردند تا حتی یک
وجب از خاکش را از دست ندهند. اما انگار هر روز که بیشتر میگذرد احترام و
منزلت شهدا برایمان کمتر میشود. هرچه از جنگ دورتر میشویم، شهدا را بیشتر
فراموش میکنیم، همانها که یک روز هزاران نفر به انتظار تنها یک پیکر
خیابانهای شهر را قرق میکردند. بهترین و آراستهترین مناطق شهر را برای
آنها آماده میکردند تا میزبانشان باشند و مردم با خاطره هر روزه آنها
آرام بگیرند و فضای معنویشان، شهر را پر کند. اما امروز کمتر به فکرشان
هستیم. شاید اشکال از مردم نباشد، امروز همه درگیر زندگی و امور روزمره خود
هستند، همه نگران هستند که فردا چه اتفاقی میافتد و نگاهشان به دیروز
نیست...
شاید به این خاطر است که مردم امروز
بیشتر درگیر خودشان شدهاند اما نه، سالها قبل وقتی خبر میآمد که شهری
میزبان پیکر پاک یادگاری از دفاع مقدس است، همه و همه بسیج میشدند تا
همانطور که یک روز بدرقهاش کردند برای حضور در جبهه حق علیه باطل، امروز
استقبال شایستهای از او داشته باشند. من احساس دیگری دارم، قدیم ترها اگر
میزبان شهیدی بودیم، مردم تنها نبودند، هم پای آنها مسؤولان شهر هم همراه
بودند، انگار امروز آنها هم عطششان برای میزبانی از شهدا کمتر شده، یک
هفته قبل از موعد، شهر پر بود از بنرها و پلاکاردهای استقبال از شهدا و
دعوتنامه شهدا برای حضور در جمع مردم، اما انگار خیلی وقت است که مسؤولان
هم حوصله میزبانی از شهید را آنگونه که باید و شاید ندارند، شاید آنها هم
نگاهشان به آینده است تا گذشته، شاید اینقدر درگیر امروز و فردا هستند که
دیگر دیروز برایشان معنایی ندارد...
![]() یادمان شهدای گمنام کوه خضر
خبر دادهاند که باز هم شهرمان
میزبان مهمانانی عزیز است، دلمان برایشان تنگ شده اما بیشتر دلمان برای
مادرانی میسوزد که چشم در راهند تا خبری از فرزندانشان برسد، این شهدا
شاید برای ما گمنام باشند، اما مادرانشان بوی آنها را احساس میکنند. همه
میآیند، اینبار هم کمتر فضای شهر را بوی شهید و شهادت گرفته است، اما
مردم آماده استقبالی بزرگ هستند. ای کاش میگذاشتند شهدا در همان
بیابانهای خشک و بی آب و علف میماندند. قبول نکردن مهمان بهتر از میزبانی
بد از اوست. شاید مردم از شهدایی که این سالها به شهرمان آوردهاند کمتر
خبر داشته باشند. چند سالی است که رسم شده شهدا را در جاهایی دفن میکنند
که دیگر حال و هوای قبل را ندارد. دیگر گذر کمتر کسی به یادمان آنها
میافتد، دیگر محور تجمعات مردمی نیستند. همه یادمان شهدای کوه خضر را
میشناسند، با اینکه سالها پس از تدفین 14 شهید گمنام، بنای اصلی این
یادمان هنوز هم تکمیل نشده، اما از همان ابتدا این یادمان میزبان خیل عظیم
مردم عاشق فرهنگ شهید و شهادت است، چراکه فضایی برای تدفین آنها انتخاب شد
که بستر حضور و تجمعات مردمی را داشت و امروز این نقطه با همه کمبودهایی
که در زیرساختهای خدماتی دارد، بازهم در مناسبتها و ایام مختلف میزبان
خیل عظیم مردم است. اما دیگر شهدای گمنامی که این سالها مهمان شهر ما
بودهاند کجا هستند. حیاط متروک ادارات و مؤسسات و اردوگاههای ما شده
یادمان شهدا؛ مقبرههایی که بعضاً هفته به هفته هم کسی به آنها سر
نمیزند.
یعنی اینقدر از فرهنگ شهید و شهادت
اشباع شدهایم که به هر قیمتی تنها سعی در ثبت نام و نشان آنها در کنار
مراکز خود هستیم، پس هدفشان چه شده؛ ای کاش میگذاشتند شهدا در همان
بیابانهای خشک و بی آب و علف میماندند...
![]() یادمان شهدای گمنام دانشگاه قم
خبر دادهاند که باز هم شهر ما
میزبان 6 شهید است، دو تن از آنها را شناسایی کرده و چهار تن دیگر گمنام
در خاک وطن آرام خواهند گرفت. این بار سه مکان برای تدفین چهار شهید گمنام
مشخص شده است. دو شهید در اردوگاه ولایت و پادگان شهید مصطفی خمینی و دو
شهید هم در محدوده مصلی قنوات. راستی کسی تاکنون اسمی از مصلی قنوات شنیده
است؟! امام جمعه قنوات بهمن ماه گذشته در شورای اداری بخش مرکزی از نبود
مصلی در این شهر انتقاد کرده و خواستار احداث مصلی نماز جمعه در این منطقه
شده، پس چطور در این مدت کوتاه این شهر دارای مصلی شده است. اردوگاه ولایت
قم نیز محلی برای تجمعات و برنامههای فرهنگی است که به طور مقطعی این
برنامهها برگزار شده و عمدتاً فضای اردوگاه خالی است. پادگان شهید مصطفی
خمینی هم که دیگر شرایط خاص خود را دارد و یک فضای عمومی نیست چون پادگان
است.
باز هم قرار شده فضاهایی میزبان این
شهدا باشد که کمتر مردم از کنار آنها عبور میکنند؛ مگر گلزارهای شهدا و
یادمانهایی محور توجه مردم هستند چه مشکلی داشتند که امروز مکانهایی که
محور توجه مردم نیستند میزبان شهدا باشند.
![]() محل تدفین شهدای گمنام قنوات
*اصراری بر دفن شهدا در فضاهای نامناسب نیست
نماینده مردم قم در مجلس شورای
اسلامی در گفتوگویی با اشاره به شرایط تدفین شهدا در شهرهای مختلف اظهار
کرد: مجموعه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس تا مطمئن نشوند جایی
که قرار است بدن مقدس شهید دفن شود، بانی نداشته باشد یا تا مسؤولان
درخواست کننده تعهد ندهند و اعلام آمادگی نکنند که یادمانی که در حد معمولی
که شئون ظاهری شهید رعایت شود ساخته شود، اجازه دفن شهید را نمیدهند.
حجت الاسلام والمسلمین مجتبی
ذوالنوری خاطرنشان کرد: بهخاطر همین شرایط است که بسیاری از مجموعهها با
اعلام آمادگی ساخت یادمان، ماهها و سالها در انتظارند تا شهید گمنامی
منطقه آنها را مزین کند.
وی با اشاره به محل در نظر گرفته شده
برای دفن شهدای گمنام در شهر قنوات، تصریح کرد: شرایط خاصی برای دفن شهید
در یک منطقه وجود دارد اما باید احراز شود که واقعاً به این زودی محدوده
محل دفن شهید آباد میشود یا خیر، یا اینکه جاذبه تدفین دو شهید زمینه
تسریع در آبادانی این محدوده را فراهم میکند یا خیر.
نماینده مردم قم در مجلس شورای
اسلامی با تاکید بر اینکه پذیرایی از شهدا باید به شکلی باشد که درخور شأن
آنها باشد، خاطرنشان کرد: اگرچه ما همه دنیا را هم مرقد شهدا کنیم ارزش
تار مویی از شهید را ندارد اما آنچه از دست ما بر میآید و حداقل شؤون شهدا
است، باید فراهم شود، اگر فضایی آمادگی ندارد، اصراری بر دفن شهدا در این
فضاها نیست.
*تدفین شهدا در مکان های خلوت ناصواب است
ذوالنوری گفت: برنامه ریزی برای دفن
شهدا در مکانهایی باشد که اشتیاق بیشتری وجود دارد و بضاعت وجود دارد و
بالفعل زمینههای لازم برای تحقق این امر فراهم شده است و زمانی که این
شرایط مناسب در مکانهایی که آمادگی ندارند آماده شد، در مراحل بعدی این
مناطق میزبان شهدا باشند.
وی با اشاره به تدفین شهدا در برخی
مراکز و سازمانهای خصوصی و دولتی، خاطرنشان کرد: به طور کلی به نظر میرسد
اجازه دفن شهدا در محیطهای اداری محدود داده نمیشود و تاکید بر دفن شهدا
در فضاهایی است که تجمع مردم بیشتر است مثل مدارس علمیه، مساجد و
دانشگاهها و مکانهایی که موجب میشود کمتر افراد از وجود شهدا بهره مند
شوند و مکانهای خلوت که انزوای شهدا را از نظر ظاهری و جمعیت داشته باشد
کار ناصوابی است و نباید این اتفاق بیفتد.
نماینده مردم قم در مجلس شورای
اسلامی با بیان اینکه دلهای مردم قرارگاه آرامش پیکرهای مقدس شهدا است،
افزود: مردم اشتیاق زیادی برای میزبانی از شهدا دارند پس نباید با دفن شهدا
در مناطق بن بست و با جمعیت کم، آنها را محدود و باقی مردم را از فیض
وجودشان بیبهره کنیم.
![]() قبر شهید گمنام گلزار شهدا
*تعهد اخلاقی و قانونی متولیان یادمانهای شهدا
مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع
مقدس نیز، با بیان اینکه تدفین شهدای گمنام تنها با درخواست مجموعهها
صورت میگیرد و بنیاد حفظ آثار راسا برای تعیین مکان تدفین شهدا اقدام
نمیکند، گفت: عدم وجود معارض، وجود فضای مناسب برای احداث یادمان و محدوده
سازی، عدم وجود سازههای نامتجانس در اطرف یادمان و نبود فضای یادمان در
طرحهای توسعه شهری که موجب تخریب یا تغییر فضای محدوده شود جزو شرایط
تعیین مکان تدفین شهدا است.
احمد حسینی با تاکید بر اینکه در
مکانهایی چون گلزارهای شهدا، امامزادهها و یادمانهای شهدا اجازه تدفین
شهدای گمنام داده نمیشود، افزود: مسؤولان درخواست کننده تدفین شهدا،
مکانهایی را به بنیاد پیشنهاد میکنند و پس از تأیید بنیاد اجازه دفن
ارائه میشود و میزبانان شهدا هیأت امنایی را تشکیل میدهند و صورت جلسه ای
مبنی بر احداث یادمان متناسب با شأن شهدای گمنام با تأیید واحد مهندسی
بنیاد حفظ آثار امضا میشود.
وی با تاکید بر اینکه متولیان
درخواست کننده تدفین شهدا اخلاقاً و قانونا متعهد به ساخت یادمان در خور
شأن شهدا پس از تشییع میشوند، به فضای تعیین شده برای تدفین شهدا در قنوات
اشاره و خاطرنشان کرد: در طرح توسعه قنوات فضای مشخص شده برای تدفین شهدا،
بوستان 20 هزار متری و در مجاورت واحدهای مسکن مهر است و قرار است که این
مکان بوستان مرکزی شهر باشد.
مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع
مقدس با تاکید بر اینکه شهردار، رئیس شورا، بخشدار و امام جمعه بخش قنوات
صورت جلسه احداث یادمان شهدای گمنام بخش را امضا کردهاند، گفت: براساس این
صورت جلسه قرار بر این است که پس از تدفین اقدامات اجرایی احداث بوستان و
یادمان شهدا آغاز شود.
![]() محل تدفین شهید گمنام در اردوگاه ولایت
*تجربه تلخ در دستجرد
وی با اشاره به تدفین شهدا در شهر
دستجرد خاطرنشان کرد: البته متاسفانه تجربه تلخی در شهر دستجرد در تأخیر
ساخت یادمان شهدا وجود دارد اما عموماً اقدامات در خصوص ساخت یادمان شهدا
به سرعت انجام میشود.
حسینی تصریح کرد: در بسیاری از
فضاهایی که تدفین شهدا در شهر قم صورت گرفته تجربههای خوبی رقم خورده و
بعضاً قبل از تدفین یادمان شهدا ساخته شده است اما در برخی مکانها تجربه
تلخی وجود دارد که قبل از تدفین شهردار، امام جمعه، مسؤولان شهر و مردم
برای تدفین شهدا طومار مینویسند، اما بعد از تدفین اقدامات اجرایی در چرخه
بروکراسی اداری قرار میگیرد و به نوعی احداث یادمان شهدا با تأخیر زیاد
صورت میگیرد.
مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع
مقدس به تدفین شهدا در برخی مراکز و ادارات خصوصی و دولتی اشاره کرد و
گفت: ما وقتی در پادگان و دانشگاه اجازه تدفین داده میشود به نوعی شهید
اختصاصی میشود، اما مجتمع ولایت روزانه میزبان 500 تا 700 نفر از سراسر
کشور بوده و همیشه یادمان شهدا میزبان مردم هستند.
در هر حال شهدای گمنام فرزندان
خانوادههایی هستند که هر کدام از آنها اگر هویت مشخصی داشتند شاید امروز
شرایط دفن آنها به شکل دیگری رقم میخورد. انتظار این است که متولیان
تدفین و ساخت یادمان شهدا در هر سازمان و شهر و مجموعهای که هستند نگاهشان
به ساخت یادمان شهدا به منزله احترام به مقام شهید بوده و بدانند که این
شهدا هرجا که بودهاند محور توجه مردم و تجمات مذهبی شدهاند. امیدواریم در
آینده هم همینطور باشد...
|
ولادت حضرت معصومه سلام الله علیها و روز دختر
حضرت فاطمه معصومه (ع) در اوّلین روز ماه ذى القعده سال 173 هـ ق،
25 سال بعد از تولد حضرت امام رضا (ع) در شهر مدینه منوّره چشم به جهان
گشود.
از میان فرزندان بزرگوار حضرت امام موسى بن جعفر(ع)، دو فرزند ایشان یعنى
حضرت امام على بن موسى الرضا (ع) و حضرت فاطمه کبری (ع) ملقّب به معصومه،
از ویژگی های خاص برخوردار بوده اند تا ادامه دهنده خطّ امامت بعد از پدر
باشند.
آن حضرت به همراه امام رضا (ع) هر دو در دامان پاک یک مادر بزرگوار به نام
حضرت نجمه خاتون (س) که از مهاجران مغرب بود، رشد و پرورش یافته اند. این
در حالى است که پدر بزرگوارشان پیوسته در زندان هارون الرشید بسر مى بردند و
سرانجام در همان زندان، هنگامى که حضرت معصومه (س) در سن ده سالگى بود، به
شهادت رسیدند و از آن زمان به بعد حضرت معصومه (س) تحت مراقبت برادرش امام
رضا (ع) قرار گرفت.[1]
حضرت معصومه (س)، معصوم به معنایی که در مورد پیامبران و امامان به کار می
رود نبوده، امّا ایشان دارای طهارت روح و کمالات معنوی بالایی بودند، به
گونه ای که به زائرانش وعده بهشت داده شده است
اطلاق «معصومه» بر فاطمه دختر موسی بن جعفر (ع)
نام حضرت معصومه، فاطمه است. در کتاب های روایی و تاریخی نیز، از آن حضرت
با عنوان فاطمه بنت موسى بن جعفر (ع) یاد شده است،[2] امّا صدها سال است که
آن حضرت با این لقب مشهور هستند،[3] و این لقب نزد ایرانیان تبدیل به اسم
برای ایشان شده است.
حضرت معصومه (س)، معصوم به معنایی که در مورد پیامبران و امامان به کار می
رود[4] نبوده، امّا ایشان دارای طهارت روح و کمالات معنوی بالایی بودند، به
گونه ای که به زائرانش وعده بهشت داده شده است.[5]
لازم به ذکر است که عصمت امر نسبی است. با توجه به روایاتی که در شأن و
منزلت حضرت معصومه وارد شده است،[6] می توان مرتبه ای از عصمت – نه در حد
ائمه- برای ایشان قائل شد. این مسئله در حق چنین بانویی بعید به نظر نمی
رسد؛ چرا که این حد از عصمت به معنای دوری از گناه در زندگی عالمان بزرگ
نیز فراوان مشاهده می شود.
ورود حضرت معصومه (س) به قم
در سال 2ظ ظ هجرى قمرى در پى اصرار و تهدید مأمون عباسى سفر تبعید گونه
حضرت رضا (ع) به مرو انجام شد و آن حضرت بدون این که کسى از بستگان و اهل
بیت خود را همراه خود بیاورند راهى خراسان شدند.
حضرت معصومه یک سال بعد از هجرت تبعید گونه حضرت رضا (ع) به مرو، در سال
201 هجری قمری، به شوق دیدار برادر و ادای رسالت زینبی و پیام ولایت، به
همراه عده اى از برادران و برادرزادگان به طرف خراسان حرکت کرد و در هر شهر
و محلى مورد استقبال مردم واقع مى شد. در شهر ساوه عده اى از مخالفان اهل
بیت که از پشتیبانى مأموران حکومت برخوردار بودند، سر راه کاروان آنان را
گرفته و با همراهان حضرت وارد جنگ شدند، در نتیجه تقریباً همه مردان کاروان
به شهادت رسیدند، حتى بنابر نقلى حضرت (س) معصومه را نیز مسموم کردند.
عصمت امر نسبی است. با توجه به روایاتی که در شأن و منزلت حضرت معصومه وارد
شده است،می توان مرتبه ای از عصمت – نه در حد ائمه- برای ایشان قائل شد.
این مسئله در حق چنین بانویی بعید به نظر نمی رسد؛ چرا که این حد از عصمت
به معنای دوری از گناه در زندگی عالمان بزرگ نیز فراوان مشاهده می شود
به هر حال، یا بر اثر اندوه و غم زیاد از این ماتم و یا بر اثر مسمومیت از
زهر جفا، حضرت فاطمه معصومه (س) بیمار شدند و چون دیگر امکان ادامه راه به
طرف خراسان نبود، قصد شهر قم را نمود. حدوداً در روز 23 ربیع الاول سال 2ظ 1
هجرى قمرى حضرت وارد شهر مقدس قم شدند. و در محلى که امروز «میدان میر»
نامیده مى شود در منزل «موسى بن خزرج» فرود آمدند و افتخار میزبانى حضرت
نصیب او شد.
آن بزرگوار به مدت 17 روز در این شهر زندگى کرد. محل زندگی و عبادت آن حضرت
در مدرسه ستیه به نام «بیت النور» بود که هم اکنون محل زیارت ارادت مندان
آن حضرت است.[7]
پی نوشت ها :
[1] . برگرفته از سایتharam.masoumeh.com
[2]. شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا (ع)، ج 2، ص 267، چاپ اول، نشر جهان، تهران، 1378 ق.
[3]. ر. ک: مجلسی، بحار الانوار، ج 106، ص 168,
[4]. معصوم کسی است که به لطف خدا از هرگونه
آلودگی به گناه و کارهای زشت و ناشایست و پلید امتناع کند، آن هم نه به
گونه جبری، بلکه در حالی که توان انجام آنها را داشته باشد، نیز از هرگونه
اشتباه و خطایی به دور است. حضرت امام جعفر صادق (ع) در این خصوص می
فرماید: ”المعصوم؛ هو الممتنع بالله من جمیع المحارم. و قد قال الله تبارک و
تعالی: و من یعتصم بالله فقد هدی الی صراط مستقیم؛ معصوم کسی است که توسط
خدا از همه گناهان حفظ می شود و خداوند در این باره فرمود: هر آن که به حفظ
الاهی بپیوندد، به یقین به راه راست هدایت شد، شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص
132، انتشارات جامعه مدرسین قم، 1361 هـ ش، برگرفته از نمایه مفهوم عصمت و
امکان عصمت افراد شماره 249 در سایت اسلام کوئست.
[5]. عاملى، شیخ حر، وسائلالشیعة، ج 14، ص
576، ح 94، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، 1409 هـ ق، مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ
بْنِ الْحُسَیْنِ فِی ثَوَابِ الْأَعْمَالِ وَ عُیُونِ الْأَخْبَارِ عَنْ
أَبِیهِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَکِّلِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ
إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا
الْحَسَنِ الرِّضَا (ع) عَنْ زِیَارَةِ فَاطِمَةَ بِنْتِ مُوسَى بْنِ
جَعْفَرٍ (ع) بِقُمَّ فَقَالَ مَنْ زَارَهَا فَلَهُ الْجَنَّة.
[6]. ر. ک: حر عاملی، وسائل الشیعة، ج 14، ص 576، ح 19850 و 19851,
[7].بر گرفته از سایت حضرت معصومه با تلخیص.
منبع :
زندگانی حضرت معصومة علیها السلام (حیات الست) ؛ مهدی منصوری

وبلاگ > مؤذن جامی، محمدهادی - مطابق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی اول ذیعقده روز تولد حضرت معصومه (س) به نام «روز ملی دختران » نامگذاری گردیده است. ضمن تبریک این روز گرامی به همه دختران سرزمین سبز اسلامیمان، امیدواریم این نامگذاری، منشأ ارزشمندی برای توجه، تفکر، تصمیم سازی و اقدامات پرخیر و پربرکت برای این بخش مهم و سرنوشت ساز از جامعه ما باشد.حضرت فاطمه معصومه (س) در روز اول ذیقعده سال 173 هجری برابر 6 فروردین169 خورشیدی، در شهر مدینه چشم به جهان گشود. این بانوی بزرگوار، از همان آغاز، در محیطی پرورش یافت که پدر و مادر و فرزندان، همه به فضایل اخلاقی آراسته بودند. عبادت و زهد، پارسایی و تقوا، راستگویی و بردباری، استقامت در برابر ناملایمات، بخشندگی و پاکدامنی و نیز یاد خدا، از صفات برجسته این خاندان پاک سیرت و نیکو سرشت به شمار می رفت. پدران این خاندان، همه برگزیدگان و پیشوایان هدایت بودند.....
*********************************
سرچشمه دانش
حضرت معصومه (س) در خاندانی که سرچشمه علم و تقوا و فضایل اخلاقی بود، پرورش یافت. پس از آنکه پدر بزرگوار آن بانوی گرامی به شهادت رسید، فرزند ارجمند آن امام، یعنی حضرت رضا (ع) عهده دار امر تعلیم و تربیت خواهران و برادران خود شد و مخارج آنان را نیز بر عهده گرفت. در اثر توجهات زیاد آن حضرت، هر یک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامی والا دست یافتند و زبانزد همگان گشتند. ابن صباغ ملکی در این باره می گوید: هر یک از فرزندان ابی الحسن موسی معروف به کاظم، فضیلتی مشهور دارد.بدون تردید بعد از حضرت رضا (ع) در میان فرزندان امام کاظم(ع) حضرت معصومه (س) از نظر علمی و اخلاقی، والا مقام ترین آنان است. این حقیقت از اسامی، لقب ها، تعریف ها و توصیفاتی که ائمه اطهار (ع) از ایشان نموده اند، آشکار است و این حقیقت روشن می سازد که ایشان نیز چون حضرت زینب (س) "عالمه غیر معلمه" بوده است.
مظهر فضایل
حضرت فاطمه معصومه (س) مظهر فضایل و مقامات است. روایات معصومان (ع) فضیلت ها و مقامات بلندی را به آن حضرت نسبت می دهد. امام صادق (ع) در این باره می فرمایند:
آگاه باشید که برای خدا حرمی است و آن مکه است؛ و برای پیامبر خدا حرمی است و آن مدینه است. و برای امیر مومنان حرمی است و آن کوفه است. بدانید که حرم من و فرزندانم بعد از من، قم است. آگاه باشید که قم، کوفه کوچک ماست، بدانید بهشت هشت دروازه دارد که سه تای آن ها به سوی قم است. بانویی از فرزندان من به نام فاطمه، دختر موسی، در آن جا رحلت می کند که با شفاعت او، همه شیعیان ما وارد بهشت می شوند.
مقام علمی حضرت معصومه (س)
حضرت معصومه (س) از جمله بانوان گرانقدر و والا مقام جهان تشیع است و مقام علمی بلندی دارد. نقل شده که روزی جمعی از شیعیان، به قصد دیدار حضرت موسی بن جعفر (ع) و پرسیدن پرسش هایی از ایشان، به مدینه منوره مشرف شدند. چون امام کاظم (ع) در مسافرت بود، پرسش های خود را به حضرت معصومه (س)که در آن هنگام کودکی خردسال بیش نبود، تحویل دادند. فردای آن روز برای بار دیگر به منزل امام رفتند، ولی هنوز ایشان از سفر برنگشته بود. پس به ناچار، پرسش های خود را باز خواستند تا در مسافرت بعدی به خدمت امام برسند، غافل از این که حضرت معصومه (س)جواب پرسش ها را نگاشته است. وقتی پاسخ ها را ملاحظه کردند، بسیار خوشحال شدند و پس از سپاسگزاری فراوان، شهر مدینه را ترک گفتند. از قضای روزگار در بین راه با امام موسی بن جعفر (ع) مواجه شده، ماجرای خویش را باز گفتند. وقتی امام پاسخ پرسش ها را مطالعه کردند، سه بار فرمود: پدرش فدایش .
فضیلت زیارت

دعا و زیارت، پر و بال گشودن از گوشه تنهایی، تا اوج با خدا بودن است. دعا و زیارت، جامی است زلال از معنویت ناب درکام عطشناک زندگی؛ و زیارت حرم معصومه (س)، بارقه امیدی در فضای غبارآلود زمانه، فریاد روح مهجور در هنگامه غفلت و بی خبری، و نسیمی فرحناک و برخاسته از باغستان های بهشت است. زیارت مرقد فاطمه معصومه (س)، به انسان اعتماد به نفس می دهد، و او را از غرق شدن در گرداب نو میدی باز می دارد و به تلاش بیشتر دعوت می کند. زیارت مزار با صفای کریمه اهل بیت (س)، سبب می شود که زائر حرم، خود را نیازمند پروردگار ببیند، در برابر او خضوع کند ، از مرکب غرور و تکبر- که سرچشمه تمامی بدبختی ها و سیه روزی هاست- فرو آید و حضرت معصومه (س) را واسطه درگاه پروردگار عالمیان قرار دهد. بر همین اساس است که برای زیارت آن حضرت، پاداش بسیار بزرگی وعده داده شده و آن، ورود به بهشت است. در این باره از امام جواد (ع) نقل شده که فرمود: هر کس عمه ام را در قم زیارت کند، بهشت از آن اوست.
برگزیدن شهر قم
پس از آنکه حضرت معصومه (ع) به شهر ساوه رسید، بیمار شد چون توان رفتن به خراسان را در خود ندید، تصمیم گرفت به قم برود. یکی از نویسندگان در این باره که چرا حضرت معصومه (س) شهر قم را برگزید، می نویسد: بی تردید می توان گفت که آن بانوی بزرگ، روی ملهم و آینده نگر داشت و با توجه به آینده قم و محوریتی که بعدها برای این سرزمین پیش می آید - محوریتی که آرامگاه ایشان مرکز آن خواهد بود - بدین دیار روی آورد. این جریان به خوبی روشن می کند که آن بانوی الهی، به آینده اسلام و موقعیت این سرزمین توجه داشته و خود را با شتاب بد ین سر زمین رسانده و محوریت و مرکزیت آن را با مدفن خود پایه ریزی کرده است.
غروب غمگین
حضرت فاطمه(س) پس از ورود به شهر قم، تنها هفده روز در قید حیات بود و سپس دعوت حق را لبیک گفت و به سوی بهشت برین پرواز کرد. این حادثه در سال 201 هجری رخ داد. سلام بر این بانوی بزرگوار اسلام از روز طلوع تا لحظه غروب. درود بر روح تابناک معصومه (س) که اینک آفتاب حرم باصفایش، زمین قم را نورانی کرده است. سلام بر سالار زنان جهان و فرزند پیام آوران مهر و مهتران جوانان بهشتی. ای فاطمه! در روز قیامت، شفیع ما باش که تو در نزد خدا، جایگاهی ویژه برای شفاعت داری.
زیارت حضرت معصومه (س) از منظر روایات
درباره فضیلت زیارت حضرت معصومه (س) روایات فراوانی از پیشوایان معصوم رسیده است. از جمله، هنگامی که یکی از محدثان برجسته قم، به نام سعد بن سعد به محضر مقدس امام رضا (س) شرفیاب می شود، امام هشتم خطاب به ایشان می فرماید: ای سعد! از ما در نزد شما قبری است. سعد می گوید: فدایت شوم! آیا قبر فاطمه دختر موسی بن جعفر (س) را می فرمایید؟ می فرماید: آری، هر کس او را زیارت کند، در حالی که به حق او آگاه باشد، بهشت از آن اوست.
پیشوای جهان تشیع امام جعفر صادق (س) نیز در این باره می فرماید: هر کس او را زیارت کند، بهشت بر او واجب گردد. و در حدیث دیگری آمده است: زیارت او، هم سنگ بهشت است.

زیارت مأثور درباره حضرت معصومه (ع)
یکی از ویژگیهای حضرت معصومه (س)، ورود زیارتنامه ای از سوی معصومان (س) درباره ایشان است که پس از حضرت فاطمه زهرا (س)، او تنها بانوی بزرگواری است که زیارت مأثور دارد. بانوان برجسته ای چون: آمنه بنت وهب، فاطمه بنت اسد، خدیجه بنت خویلد، فاطمه ام البنین، زینب کبری، حکیمه خاتون و نرجس خاتون که هیچ شک و تردیدی در مقام بلند و جایگاه رفیع آن ها نیست. هیچ کدام زیارت مأثور از سوی معصومان (س) ندارند و این، نشاندهنده مقام والای این بانوی گرانقدر اسلام است. باشد که شیعیان و پیروان اهل بیت عصمت و طهارت(س) به ویژه بانوان، این مقام بزرگ و عالی را پاس بدارند و همواره الگو و مظهر عفاف و تقوا و حیا باشند. تنها در این صورت است که روح باعظمت این بانوی بزرگ از همه ما خشنود خواهد شد.
امام رضا (ع) و لقب "معصومه"
حضرت فاطمه معصومه (س) بانویی بهشتی، غرق در عبادت و نیایش، پیراسته از زشتی ها و شبنم معطر آفرینش است. شاید یکی از دلایل "معصومه" نامیدن این بانو، آن باشد که عصمت مادرش حضرت زهرا (س) در او تجلی یافته است. بر اساس پاره ای از روایات، این لقب از سوی امام رضا (ع) به این بانوی والامقام اسلام وارد شده است؛ چنان که فقیه بلند اندیش و سپید سیرت شیعه، علامه مجلسی(ع) در این باره می گوید: امام رضا (ع) در جایی فرمود: هرکس معصومه را در قم زیارت کند، مانند کسی است که مرا زیارت کرده است.
کریمه اهل بیت
حضرت معصومه (س) در زبان دانشمندان و فقیهان گران قدر شیعه، به لقب "کریمه اهل بیت" یاد می شود. از میان بانوان اهل بیت، این نام زیبا تنها به آن حضرت اختصاص یافته است. بر اساس رؤیای صادق و صحیح نسب شناس گرانقدر، مرحوم آیت الله مرعشی نجفی، این لقب از طرف امام صادق (ع) بر حضرت معصومه (س) اطلاق شده است. در این رؤیا، امام صادق (ع) به آیت الله نجفی-که با دعا و راز و نیاز، تلاش پیگیری را برای یافتن قبر مطهر حضرت زهرا (س) آغاز کرده خطاب فرمود: برتو باد به کریمه اهل بیت.
القاب حضرت معصومه (س)
به طور کلی، سه زیارت نامه برای حضرت معصومه (س) ذکر شده که یکی از آن ها مشهور و دو تای دیگر غیر مشهور است. اسامی و لقب هایی که برای حضرت معصومه(س) در دو زیارت نامه غیر مشهور ذکر شده؛ به قرار ذیل است: طاهره (پاکیزه)، حمیده (ستوده)؛ بِرّه (نیکوکار)؛ رشیده (حد یافته)؛ تقّیه (پرهیزگار)؛ رضّیه (خشنود از خدا)؛ مرضیّه (مورد رضایت خدا)؛ سیده صدیقه (بانوی بسیار راستگو)؛ سیده رضیّه مرضّیه (بانوی خشنود خدا و مورد رضای او)؛ سیدةُ نساء العالمین (سرور زنان عالم). هم چنین محدثّه و عابده از صفات و القابی است که برای حضرت معصومه (س) عنوان شده است.

شفاعت حضرت معصومه (س)
بالاترین جایگاه شفاعت، از آن رسول گرامی اسلام است که در قرآن کریم، از آن به "مقام محمود" تعبیر شده است. همین طور دو تن از بانوان خاندان رسول مکرم اسلام ، شفاعت گسترده ای دارند که بسیار وسیع و جهان شمول است و می تواند همه اهالی محشر را فرا گیرد. این دو بانوی عالی قدر، صدیقه اطهر، حضرت فاطمه زهرا (س) و شفیعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه (س) هستند. در مورد شفاعت گسترده حضرت زهرا (س) همین بس که شفاعت، مهریه آن حضرت است و به هنگام ازدواج، پیک وحی طاقه ابریشمی از سوی پروردگار آورد که در آن، جمله خداوند مهریه فاطمه زهرا را، شفاعت گنهکاران از امت محمد (ص) قرار داد، با کلک تقدیر نقش بسته بود. این حدیث از طریق اهل سنت نیز نقل شده است. پس از فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگی شفاعت، هیج بانویی به شفیعه محشر، حضرت معصومه (س) نمی رسد. بر همین اساس است که حضرت امام جعفر صادق (ع) فرمودند: با شفاعت او، همه شیعیان ما وارد بهشت می شوند.
سرّ قداست قم
در احادیث فراوانی به قداست قم اشاره شده است. از جمله امام صادق (ع) قم را حرم اهل بیت (ع) معرفی و خاک آن را، پاک و پاکیزه تعبیر کرده است. همچنین ایشان در ضمن حدیث مشهوری که درباره قداست قم به گروهی از اهالی ری بیان کردند، فرمودند: بانویی از فرزندان من به نام فاطمه دختر موسی، در آن جا رحلت می کند که با شفاعت، او همه شیعیان ما وارد بهشت می شوند. او می گوید: من این حدیث را هنگامی از امام صادق (ع) شنیدم که حضرت موسی بن جعفر(ع) هنوز دیده به جهان نگشوده بود. این حدیث والا، از رمز شرافت و قداست قم پرده برمی دارد و روشن می سازد که این همه فضیلت و شرافت این شهر که در روایات آمده، از ریحانه پیامبر، کریمه اهل بیت (س) ،مهین بانوی اسلام، حضرت معصومه (س) سرچشمه می گیرد که در این سرزمین دیده از جهان فرو می بندد و گرد و خاک این سرزمین را، توتیای دیدگان حور و ملایک می کند.
محبت و مباهات حضرت معصومه (س) به امام هشتم
مدت 25 سال تمام، حضرت رضا (ع) تنها فرزند نجمه خاتون بود. پس از یک ربع قرن انتظار، سرانجام ستاره ای تابان از دامان نجمه درخشید که هم سنگ امام هشتم (ع) بود و امام (ع) توانست والاترین عواطف انباشته شده و در سودای دلش را بر او نثار کند. بین حضرت معصومه و برادرش امام رضا (ع) عواطف سرشار و محبت شگفت انگیزی بود که قلم از ترسیم آن عاجز است. در یکی از معجزات امام کاظم (ع) که حضرت معصومه (ع) نیز نقشی دارد، هنگامی که نصرانی می پرسد: شما که هستید؟ می فرماید: من معصومه، خواهر امام رضا (ع) هستم. این تعبیر، از محبت سرشار آن حضرت به برادر بزرگوارش امام رضا (ع) و نیز از مباهات ایشان به این خواهر- برادری سرچشمه می گیرد.
سرآمد بانوان
فاطمه معصومه (س) از جهت شخصیت فردی و کمالات روحی، در بین فرزندان موسی بن جعفر (ع) بعد از برادرش ، علی بن موسی الرضا (ع) در والاترین رتبه جای دارد. این درحالی است که بنا بر مستندات رجالی، فرزندان دختر امام کاظم (ع) دست کم هجده تن بوده اند و فاطمه در بین این همه بانوی گران قدر، سرآمد بوده است. حاج شیخ عباس قمی آنگاه که از دختران موسی بن جعفر (ع) سخن می گوید، درباره فاطمه معصومه (س) می نویسد: بر حسب آنچه به ما رسیده، افضل آن ها،سیده جلیله معظمه ، فاطمه بنت امام موسی (ع) معروف به حضرت معصومه است.
فضیلت بی نظیر
شیخ محمد تقی تُستری، در قاموس الرجال، حضرت معصومه (س) را به عنوان بانوی اسوه معرفی کرد و فضیلت وی را در میان دختران و پسران حضرت موسی بن جعفر (ع)، غیر از امام رضا (ع) بی نظیر دانسته است. ایشان در این زمینه چنین می نویسند: در میان فرزندان امام کاظم (ع) با آن همه کثرتشان، بعد از امام رضا(ع) کسی هم شأن حضرت معصومه (س) نیست. بی گمان این گونه اظهارنظرها و نگرش به شخصیت فاطمه دختر موسی بن جعفر (ع) بر برداشت هایی استوار است که از متن و روایات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده است. این روایت ها، مقام هایی را برای فاطمه معصومه (س) برشمرده اند؛ مقامی که نظیر آن، برای دیگر برادران و خواهران وی ذکر نکرده اند و به این ترتیب، نام فاطمه معصومه (س) درشمار زنان برتر جهان قرار گرفته است.
بوی وصال
بی شک اهل بیت پیامبر (ص) چهره های پرفروغی به جهانیان عرضه کرده اند و نامشان مانند ستارگان درخشان در آسمان فضایل می درخشد. درخشان ترین ستاره در میان بانوان هفتمین منظومه ولایت، فاطمه فرزند پاکیزه موسی بن جعفر (ع) است؛ بانویی که سالهاست تشنگان معرفت از حریمش،زلال ایمان می نوشند و عارفان با گذر بر زندگی فرزانه اش و درک لحظه های آسمانی شدنش، درهای عروج را به روی خود می گشایند و بوی وصال را در گستره زمین منتشر می سازند. اینک غروب غم انگیز این سیده جلیله، بر همه دوستداران اهل بیت تسلیت باد و دست های نیازمند ما، در روز محشر از دامان محبت و گذشت فاطمه معصومه (س) کوتاه مباد!
به جـــان پاک تو ای دختر امام، ســلام به هر زمان و مـکان و به هر مقام، سـلام
تویـی که شــاه خراسان بود بــرادر تــو بـــر آن مقام رفیــع و بـر این مقام، ســلام
به هر عدد که تکلم شـود به لیل و نهار هــــزار بـار فـــزون تـر ز هـر کـلام، ســلام
صبح تا شب و از شام، تا طلیعه صبــح بر آستـانه قــدسـت علی الـدوام، ســلام
در آســـمان ولایــت، مــه تمــامی تـــو زپای تا به ســرت ای مـــه تـمـام، ســلام
به پیشگــاه تو ای خواهـــر شه کـَـونین ز فـرد فـرد خلیـق، به صبح و شام ســلام
منم که هر سر مویم به هر زمان گویـد به جـان پــاک تـو ای دخــتـر امـام، ســلام
منبع : ایرنا
**************************************
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، فضائل حضرت فاطمه معصومه (س) دخت گرامی امام موسی کاظم(ع) بسیار است، به طوری که حضرت امام صادق (ع) فرمود: بانویی از فرزندان من در قم از دنیا مىرود که اسمش فاطمه دختر موسى است و به شفاعت او همه شیعیان من وارد بهشت مىشوند.
همچنین امام رضا (ع) فرمود: کسى که معصومه را زیارت کند پاداش او بهشت است.
و همچنین فرمود: هر کس معصومه را در قم زیارت کند، مانند کسى است که مرا زیارت کرده است.
و نیز امام جواد (ع) فرمود: کسى که عمهام را در قم زیارت کند پاداش او بهشت است.
زیارت حضرت معصومه معادل زیارت حضرت فاطمه زهراست

مرحوم آیتالله سیّد محمود مرعشى نجفى، پدر آیتالله العظمی سید شهابالدین مرعشى نجفی (ره) بسیار علاقهمند بود که محل قبر شریف حضرت فاطمه زهرا (س) را به دست آورد.
ختم مجرّبى انتخاب کرد و چهل شب به آن پرداخت. شب چهلم پس از به پایان رساندن ختم و توسّل بسیار، استراحت کرد. در عالم رؤیا به محضر مقدّس حضرت امام صادق (ع) مشرّف شد.
امام به ایشان فرمودند: «عَلَیْکَ بِکَرِیمَةِ اَهْل ِ الْبَیت» یعنى به دامان کریمه اهل بیت چنگ بزن.
ایشان به گمان اینکه منظور امام، حضرت فاطمه زهرا (س) است، عرض کرد: قربانت گردم، من این ختم قرآن را براى دانستن محل دقیق قبر شریف آن حضرت گرفتم تا بهتر به زیارتش مشرّف شوم.
امام فرمود: منظور من، قبر شریف حضرت معصومه (س) در قم است.
سپس
افزود: به دلیل مصالحى خداوند مىخواهد محل قبر شریف حضرت فاطمه زهرا (س)
پنهان بماند؛ از این رو قبر حضرت معصومه را تجلّىگاه قبر شریف حضرت فاطمه
زهرا سلامالله علیها قرار داده است. اگر قرار بود قبر آن حضرت ظاهر باشد و
جلال و جبروتى براى آن مقدّر بود، خداوند همان جلال و جبروت را به قبر
مطهّر حضرت معصومه سلامالله علیها داده است.

مرحوم آیتالله مرعشى نجفى هنگامى که از خواب برخاست، تصمیم گرفت به قصد زیارت حضرت معصومه (س) رهسپار ایران شود و بىدرنگ همراه خانوادهاش نجف اشرف را به قصد زیارت کریمه اهلبیت (س) ترک کرد.
آیت الله مرعشی نجفی سالهای طولانی اولین زائر حرم حضرت معصومه (س) بود
همچنین مرحوم آیتالله العظمی سید شهابالدین مرعشی نجفی در مدت 60 سالی که در شهر قم اقامت داشت، سحرها اولین زائر حضرت معصومه بود. ایشان در طول سال ـ چه شبهای سرد زمستان و چه شبهای گرم تابستان قم ـ قبل از اذان صبح در پشت حرم به انتظار میایستاد تا پس از باز شدن درها اولین زائر حضرت باشد.
علامه طباطبایی روزهاش را با بوسه بر ضریح، افطار میکرد

مرحوم علامه سید محمدحسین طباطبایی غروب ماه رمضان با پای پیاده با کهولت سن به حرم حضرت فاطمه معصومه (س) میآمد و با بوسه بر ضریح آن حضرت (با کیفیتی مخصوص) روزه خود را افطار میکرد سپس به خانه رفته و غذا میخورد.
آیتالله العظمی بروجردی به خاطر حضرت معصومه (س) شاه عربستان را نپذیرفت

وقتی در عصر مرجعیت عامه آیتالله العظمی بروجردی، شاه عربستان به ایران آمده بود و توسط سفیر عربستان تقاضای ملاقات با ایشان را نمود، آقا اجازه نفرمودند!
اطرافیان گفتند مصلحت است که شما اجازه ملاقات بدهید. ایشان فرمودند: او وهابی است اگر به قم بیاید به زیارت حضرت معصومه (س) نمیرود و این، هر چند غیر مستقیم، توهینی به ساحت ملکوتی ایشان است.
دیدگاه علامه حسن زاده آملی نسبت به حضرت معصومه (س)

آیتالله حسن رمضانی میگفت: چندین سال قبل، دانشگاه قم برای تجلیل از مقام حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها گردهمایی تشکیل دادند و از من خواستند که واسطه شوم و حضرت استاد علامه حسن زاده آملی را برای این مجمع دعوت کنم.
معمولا حضرت استاد به خاطر کسالت و اشتغالات فراوانشان این دعوتها را قبول نمیکردند، اما وقتی این مساله را مطرح کردم با کمال صفا و صمیمیت و تمام وجود، سریعا قبول کردند.
حتی به مسئولین آنجا تماسی نگرفتیم که وسیلهای برای حضور استاد در مراسم بفرستند. خود ایشان به محل جلسه تشریف آوردند و به محض حضور در مجلس، جلسه منقلب شد و قرار نبود ایشان سخنی بگویند، اما اصرار مسئولین و دیگران ایشان را به حرف آورد و جملهای که با تمام وجود فرمودند و ابراز کردند و همه را منقلب کرد این بود: «اگر برای من ممکن بود و مواجه با مشکل نمیشدم برای تجلیل از شخصیتی مانند فاطمه معصومه سلام الله علیها این مسیر را سینهخیز میآمدم!»
همچنین
علامه میفرمود: «ما امامزاده زیاد داریم و خود موسی بن جعفر علیهماالسلام
فرزندان زیادی داشتند، اما کدام یک از ایشان مانند فاطمه معصومه (س)
درخشید و منشأ خیرات و برکات شد و باید یک مقام ثبوتی باشد که این مقام
اثبات رقم خورده باشد و ای کاش من میتوانستم در این مسیر اینطور به محضر
شما تشرف پیدا کنم.»
**************************************
به گزارش خبرگزاری تسنیم،
احترام متواضعانه امام خمینی(ره) به حضرت معصومه(س) و مقدسات دینی شاهد
این بود که ایشان حریم مقدسات را بسیار حفظ میکردند و با خلوص و پاکی
فوقالعادهای از آنها بهره میگرفتند. امام خمینی(ره) کنار مرقد مطهر
حضرت معصومه(س) میآمدند و با کمال تواضع و خصوع ضریح را میبوسیدند.

امام خمینی(ره) یکی از قصاید خود که با عنوان «مدیحه نورین نیرین، فاطمه الزهرا و فاطمه معصومه(س)» سرودهاند را تقدیم ساحت ملکوتی این بانوی بزرگوار اسلام کردهاند. متن این قصیده به شرح زیر است:
نور خدا در رسول اکرم(ص) پیدا؛ کرد تجلی ز وی به حیدر صفدر
وز وی تابان شده به حضرت زهرا(س)؛ اینک ظاهر ز دخت موسی جعفر
آبروی ممکنات جمله از این نور؛ گر نبدی باطل آمدند سراسر
دختر چون این دو از مشیمه قدرت؛ نامد و ناید دگر هماره مقدر
آن یک، امواج علم را شده مبدأ، وین یک افواج حلم را شده مصدر
آن یک بر فرق انبیاء شده تارک؛ وین یک اندر سر اولیا را مَغفَر
آن یک در عالم جلالت، کعبه؛ وین یک در ملک کبریایی مَشعَر
لم یلدم بسته لب و گرنه بگفتم، دخت خدایند این دو نور مطهر
آن یک بر ملک لایزالی، تارک؛ وین یک بر عرش کبریایی، افسر
آن یک خاک مدینه کرده مزین؛ صفحه قم را نموده این یک، انور
خاک قم این کرده، از شرافت، جنت؛ آب مدینه نموده آن یک، کوثر
عرصه قم غیرت بهشت برین است؛ بلکه بهشتش یساولی است برابر
زیبد اگر خاک قم به عرش کند، فخر؛ شاید گر، لوح را بیابد همسر
خاکی عجیب خاک، آبروی خلایق؛ ملجأ بر مسلم و پناه به کافر
**************************************
از سال 86 اول ذیقعده روز ولادت حضرت معصومه(س) به عنوان روز ملی دختران
در تقویم ها درج گردد.[1] سازمان فرهنگی هنری، فرهنگسرای دختران، سازمان
تبلیغات اسلامی، آستان مقدس حضرت معصومه(س)، آستان مقدس امام رضا(ع)،
سازمان ملی جوانان، آموزش وپرورش، مرکز امور زنان وخانواده ریاست جمهوری،
بسیج خواهران، شورای فرهنگ واجتماعی زنان، سازمان صدا وسیما، وزارت فرهنگ
وارشاد اسلامی و امور بانوان شهرداری تهران از اعضای شورای سیاستگذاری
گرامیداشت روزملی دختران هستند.
اهداف و دلایل نام گذاری
از دیدگاه طراحان و پیشنهاد دهندگان نام گذاری روز تولد حضرت معصومه (س) به عنوان روز ملی دختران، از آنجا که دختران در دین اسلام بسیار مورد توجه قرار گرفتهاند و نیمی از جمعیت جامعه ما را تشکیل میدهند ؛ برنامهریزی متناسب با جنسیت برای آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است . و این نامگذاری می تواند چند موضوع حائز اهمیت را در جامعه مورد توجه قرار دهد :
1. "شخصیت حضرت معصومه(س)" و ابعاد شخصیتی ایشان در جهت " الگو سازی" برای گروه مهمی از جامعه به عنوان دختران مسلمان، پیشرو و تحول آفرین .
2. این نامگذاری در واقع توجه همگان را به گروهی از جامعه با عنوان دختران که موجودیت آنها در جامعه از اهمیت ویژه ای برخوردار است جلب می نماید . دخترانی که نقشی سرنوشت ساز در حال و آینده جامعه داشته، مادران فردایند و تربیت صحیح آنها تضمین موفقیت جامعه آینده است. به یقین در یک جامعه هرچه دختران جدیتر، پرتلاشتر، مهذبتر، و بااخلاقتر باشند، جامعه با سرعت بیشتری به سمت شکوفایی، کمال و سعادت حرکت میکند .
3. سایر آثار مثبت دیگر که این نامگذاری به دنبال خواهد داشت از قبیل ؛ تبیین و گسترش جایگاه و مقام دختران در دین مترقی اسلام، تأکید بر نقش دختران در فرهنگ ایران اسلامی؛ هویت یابی و خودشناسی دختران، گسترش فرهنگ خودباوری، حیا و حجاب در میان دختران، اصلاح نگرش های جامعه، خانواده و رسانهها نسبت به دختران، تبیین جایگاه دختران در انقلاب و جمهوری اسلامی، بررسی نیازمندی ها و خواسته های مشروع آنان، میزان امکانات، موانع و آسیب های فراروی دختران جامعه، مقابله با خرده فرهنگهای غلط، خنثی سازی تبلیغات سوئی که متاسفانه درجهان بر علیه اسلام می شود و مطرح می کنند که زنان و دختران در بین مسلمانان از جایگاه حقیقی و حقوق حقه خودشان برخوردار نیستند. و بالآخره اینکه وجود یک روز رسمی به نام روز ملی دختران می تواند توجه جامعه را در عرصه داخلی و هم در عرصه جهانی به این موضوع مهم جلب کند که همواره حضور، شخصیت، فعالیت و تأثیر وجودی دختران برای حال و آینده جامعه بسیار مهم و سرنوشت ساز است.
مجموعه عوامل فوق سبب گردید تا پیشنهاد دهندگان به منظور الگوسازی برای دختران و پاسخگویی به نیازهای متنوع آنان، اثبات هویت و شکوفایی خلاقیتهایشان، طرحی ارایه نمایند که بر اساس آن روز میلاد حضرت معصومه (س) روز دختران نامگذاری شود. چنانکه رئیس فرهنگسرای دختران تهران، در نامه ای به دکتر محمود احمدی نژاد، ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی، آورده است " پس از بررسی های کارشناسانه و بهره مندی از نظرات مشورتی صاحبان اندیشه اسلامی و مجامع مرتبط، روز میلاد حضرت معصومه (س) به عنوان روز ملی دختران، پیشنهاد می گردد." در این نامه، از رئیس محترم جمهور و ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی درخواست شده، تا ضمن توجه به این پیشنهاد و تصویب و اجرایی کردن آن، فرصتی برای پرداختن به دختران جامعه اسلامی و ارایه الگویی فراگیر و منطبق با فرهنگ اسلامی ایرانی فراهم آید.[2]
مقام و جایگاه دختران در اسلام
آموزه های مترقی اسلامی با احیاء و اصلاح جایگاه زن در جوامع مختلف بشری، پدید آوردنده تحوّلى مثبت و شگرف درتبیین جایگاه دختران و تکریم شخصیت و حقوق آنان بوده و همواره مبیّن اوج تکریم و تجلّى ارزشهاى والاى انسانى دختران می باشد.[3] چنانکه پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله با تمام عظمتش به زنان و دختران احترام مىگذاشت ؛ آن حضرت در برخورد با دخترش فاطمه علیهاالسلام همگان را به حیرت وامى داشت. مکرر دست دخترش فاطمه علیهاالسلام را مى بوسید و مى فرمود: «پدرش فداى او باد.»[4] و زمانى که حضرت عازم سفر بود فاطمه علیهاالسلام آخرین کسى بود که پیامبر از او خداحافظى مى کرد و در بازگشت نیز زودتر از هر کسى به دیدن وى مى رفت و مى فرمود: «بوى بهشت را از دخترم فاطمه استشمام مى کنم.»[5] رسول مکرّم اسلام (ص) با این سخنان و برخورد عملى با دختر خود، علاوه بر شناساندن مقام و عظمت اهلبیت علیهم السلام و تأکید بر ادامه سلسله ولایت و امامت از طریق دختر خود، مى خواستند به تمامى انسانها ثابت کنند که در آخرین دین الهى، «دختران و زنان» از کرامت و جایگاه خاصّى برخوردارند. همچنین آن فرستاده بزرگوار میزان سنجش و ارزش مردان را در نوع برخورد و تعامل با زنان و دختران دانسته و مى فرمود: «بهترین شما (مردان) کسى است که براى زنان و دخترانش بهترین باشد.»[6] همچنین در فرهنگ اهلبیت علیهم السلام نیز که ریشه در وحى و کلام الهى (قرآن) دارد، زنان و دختران از جایگاه خاصّى برخوردارند. تعابیر زیبا و بلندى که براى دختران به کار گرفته شده است، حاکى از این موضوع است. در سخنان معصومان علیهم السلام از دختران با واژه هایى چون: ریحانه (گل)، قواریر (بلورها)، و حسنه (نیکى) یاد شده است؛ که هر یک، نشان از امتیاز و ویژگى خاصّ طبیعى و روحى دختران دارد.[7] لذا به حق مىتوان دین مبین اسلام را بنیانگذار تکریم دختران و زنان دانست.
پی نوشت ها:
[1]- گفتگوی رسالت با خانم منیره نوبخت ، روزنامه رسالت ، 2/9/1385.
[2]- روزنامه قدس ، دوشنبه 1خرداد ماه 1385.
[3]- ر.ک : آفرینش زن در قرآن و ادیان الهى، خدیجه بوترابى، دایرة المعارف تشیع، ج 8، ص 492؛ ناصر مکارم شیرازى، تفسیر نمونه، ص 276-274، جلد 26؛ آداب رفتار با دختران، معصومه حیدرى، پایگاه غدیر.
[4]- شیخ صدوق، امالى، ص 141.
[5]- فرائد السّمطین، ج 2، ص 61.
[6]- نهج الفصاحه، ح 1522.
[7]- ر.ک : دختران در آیینه اسلام ، زینت کیانى ، مجله کوثر، شماره 59.
نویسنده : علی رضا محمدی (اینجا)
mohammadi@porseman.org
حوزه*
حضرت فاطمه معصومه (س) در سال 173 هجری در مدینه دیده به جهان گشود و در خانه ای بزرگ شد که پدری چون امام کاظم (ع) و برادری چون حضرت رضا (ع) در آن می زیست.
نام مادر آن حضرت را «خیزران»، یا «نجمه» یا «اروی» گفته اند که بانویی لایق و پاک و با ایمان بود و چون حضرت رضا (ع) را به دنیا آورد، به لقب «طاهره» آراسته شد.
فاطمه معصومه (س) در دامان ایمان و پاکی رشد کرد و در چشمه عفاف و عصمت و علم و حکمت به طهارت روح و جان رسید. نسب و تبارش نبوی، فاطمی و علوی بود. جدّ او از طرف مادر از نسل امام حسن مجتبی (ع) و از طرف پدر از نسل امام حسین (ع) بود. از این رو در زیارت نامه اش خطاب به او گفته می شود: «السلام علیکِ یا بنتَ الحسنِ و الحسین».
عبادت و ادب، شاخ و برگ روییده بر آن «سرو پاک دامنی» بود. ویژگی های روحی و خصایص فردی و خلق و خوی والایش سبب شده بود که ا ورا کریمه خاندان رسالت بنامند و با این لقب در زبان عالمان و فقیهان شیعه از او یاد می شد؛ لقبی که از میان بانوان اهل بیت، تنها مخصوص او بود.
لقب های دیگر او هر کدام گویای فضایل اوست؛ همچون: «محدّثه»، «عابده»، «مِقدامه» و «معصومه». این القاب پاک، یادآور حضرت زهرا (س) است که حضرت معصومه (س) هم شرافت و نجابت را از آن بانو به ارث برده است.
قال الصادق علیه السلام:
«إِنَّ لِلَّهِ حَرَماً وَ هُوَ مَکَّةُ وَ إِنَّ لِلرَّسُولِ حَرَماً وَ هُوَ الْمَدِینَةُ وَ إِنَّ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ حَرَماً وَ هُوَ الْکُوفَةُ وَ إِنَّ لَنَا حَرَماً وَ هُوَ بَلْدَةُ قُمَّ وَ سَتُدْفَنُ فِیهَا امْرَأَةٌ مِنْ أَوْلَادِی تُسَمَّى فَاطِمَةَ فَمَنْ زَارَهَا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّة؛ برای خدا حرمی است و آن مکه است و برای رسول خداصلی الله علیه وآله حرمی است و آن مدینه است و برای امیرمؤمنان علیه السلام حرمی است و آن کوفه است و برای ما حرمی است و آن قم است و به زودی زنی از فرزندان من در آنجا دفن می شود که نامش فاطمه است؛ هر کس او را زیارت کند بهشت بر او واجب خواهد شد.» (بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج57، ص: 216)
بعد از فاطمه زهرا سلام الله علیها از جهت گستردگی شفاعت، هیچ کس و حد اقل هیچ بانویی به شفیعه محشر، حضرت معصومه دخت موسی بن جعفر سلام الله علیها نمی رسد، که امام به حق ناطق، حضرت جعفر صادق(ع) در این رابطه می فرماید: «تُدْخَلُ بِشَفَاعَتِهَا شِیعَتِی الْجَنَّةَ بِأَجْمَعِهِم ؛ با شفاعت او همه شیعیان من وارد بهشت می شوند.» (بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج57، ص: 229)
بر اساس روایتی که مرحوم سپهر در «ناسخ » از امام رضا(ع)روایت کرده، لقب معصومه را به حضرت معصومه، امام هشتم اعطا کرده اند. طبق این روایت امام رضا(ع) فرمود: «من زار المعصومه بقم کمن زارنی؛ هرکس حضرت معصومه را درقم زیارت کند، همانند کسی است که مرا زیارت کرده باشد.» این روایت را مرحوم محلاتی نیز به همین تعبیر نقل کرده است.
با توجه به این که عصمت به چهارده معصوم(علیهم السلام) منحصرنیست، بلکه همه پیامبران، امامان و فرشتگان معصوم هستند. و علت اشتهار حضرت رسول اکرم، فاطمه زهرا و امامان(علیهم السلام) به «چهارده معصوم» آن است که آنها علاوه بر مصونیت ازگناهان صغیره و کبیره، از «ترک اولی» نیز که منافات با عصمت ندارد، پاک و مبرا بودند.
ولادت حضرت معصومه علیها السلام روز دختران
فاطمه معصومه، مریم خاندان محمد(ص)
در احادیث فراوانی از قداست قم سخن رفته، تصویر آن در آسمان چهارم به رسول اکرم(ص) ارائه شده است.
امیرمومنان(ع) به اهالی قم درود فرستاده و از جای پای جبرئیل در آن سخن گفته و امام صادق(ع) قم را حرم اهلبیت معرفی کرده وخاک آن را پاک و پاکیزه تعبیر کرده است. امام کاظم(ع) قم را عش آل محمد (آشیانه آل محمد(ص)) نامیده و یکی از درهای بهشت رااز آن اهل قم دانسته. امام هادی(ع) اهل قم را «مغفور لهم »(آمرزیده) تعبیر کرده و امام حسن عسکری(ع) از حسن نیت آنها تمجید کرده و با تعبیرات بلندی اهالی قم را ستوده است. اینها و دهها حدیث دیگری که در قداست و شرافت قم و اهل قم ازپیشوایان معصوم به ما رسیده، فضیلت و عظمت این سرزمین را برای همگان روشن می سازند، جز این که باید دید راز و رمز این همه شرافت و قداست چیست؟
حدیث فوق که پیرامون ارتحال حضرت معصومه(س) به عنوان پیشگوئی از امام صادق(ع) نقل شد، از راز و رمز آن پرده بر می دارد وروشن می سازد که این همه فضیلت و شرافت، از ریحانه پیامبر،کریمه اهلبیت، مهین بانوی اسلام، حضرت معصومه(س) سرچشمه می گیرد، که در این سرزمین دیده از جهان فرو بسته، گردو خاک این سرزمین را توتیای دیدگان حور و ملائک نموده است.
آقای شیخ عبد الله موسیانی نقل کردند از حضرت آیت الله مرعشی نجفی: که شب زمستانی بود که من دچار بی خوابی شدم؛ خواستم حرم بروم، دیدم بی موقع است، آمدم خوابیدم و دست خود را زیر سرم گذاشتم که اگر خوابم برد خواب نمانم، در عالم خواب دیدم خانمی وارد اطاق شد «که قیافه او را به خوبی دیدم ولی آن را توصیف نمی کنم» به من فرمود: سید شهاب! بلند شو و به حرم برو؛ عده ای از زوار من پشت در حرم از سرما هلاک می شوند، آنها را نجات بده.
ایشان می فرمایند: من به طرف حرم راه افتادم، دیدم پشت در شمالی حرم(طرف میدان آستانه)عده ای زوار اهل پاکستان یا هندوستان(با آن لباس های مخصوص خودشان) در اثر سردی هوا پشت در حرم دارند به خود میلرزند، در را زدم، حاج آقا حبیب (که جزء خدام حضرت بود) با اصرار من در را باز کرد، من از مقابل و آنها هم پشت سر من وارد حرم شدند و آنها در کنار ضریح آن حضرت مشغول زیارت و عرض ادب بودند؛ من هم آب خواستم و برای نماز شب و تهجد وضو ساختم.
کراماتی از حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها
کرامات حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها از زبان علماء
مرحوم آیت اللّه مرعشی نجفی - قدّس سره - بارها برای طلاب می فرمودند:
علّت آمدن من به قم این بودکه پدرم، آقا سید محمود مرعشی نجفی - که از زهّاد و عبّاد معروف نجف بود - چهل شب در حرم امیر المؤمنین (ع) بیتوته نمود که آن حضرت را ببیند. پس شبی در حالت مکاشفه، حضرت علی (ع) را مشاهده کرد که به ایشان فرمود: سید محمود چه می خواهی؟
عرض می کند: می خواهم بدانم قبر فاطمه ی زهرا سلام اللّه علیها کجاست؟ تا آن را زیارت کنم. حضرت فرموده بودند: من که نمی توانم برخلاف وصیت آن حضرت قبر او را معلوم کنم.
عرض می کند: پس من هنگام زیارت چه کنم؟
حضرت فرموده بودند: خداوند متعال، جلال و جبروت حضرت فاطمه را به فاطمه ی معصومه - سلام اللّه علیها- عنایت فرموده اند؛ پس هر کس که بخواهد به زیارت حضرت فاطمه ی زهرا نایل شود، به زیارت حضرت فاطمه ی معصومه - سلام اللّه علیها - برود.
حضرت معصومه علیها السلام در سخن و سیره بزرگان و عالمان
مقام و منزلت حضرت فاطمه ی معصومه (س) در کلام علما و بزرگان
دیدگاه علما و بزرگان درباره حضرت معصومه سلام الله علیها
می رسد امشب نوای عاشقان مستانه تر
می شود امشب دل دیوانه ها دیوانه تر
سینه ی عاشق همیشه رو به ویرانی خوش است
عاشقان را دل بود امشب بسی ویرانه تر
خانه ی موسی گرفته رنگ و بوی فاطمه
آمده جانانه ای با جلوه ای جانانه تر
بعد از او دیگر برای فاطمه آئینه نیست
تا ابد این امر از افسانه ها افسانه تر
اهل خانه گرد شمع روی او پروانه اند
شد برادر بین خانه گرد او پروانه تر
عالم امشب بر سر خان کریمه سرخوش است
با نوای فاطمه یا فاطمه در چاوش است
حضرت معصومه سلام الله علیها در آیینه اشعار